Kreta: gdzie najlepiej na wakacje? Wschód czy zachód wyspy

Na Krecie najlepiej wybrać wschód wyspy, jeśli liczy się krótki transfer, duży wybór hoteli i życie wieczorne, a zachód, jeśli ważniejsze są najpiękniejsze plaże, zieleń i spokojniejsza atmosfera. Wschód to okolice Heraklionu, Chersonisos, Malii, Agios Nikolaos i Elundy. Zachód to Chania z weneckim portem oraz lagunowe plaże Balos i Elafonisi. Środek wyspy, z Retimnem i miejscowością Bali, jest rozsądnym kompromisem dla osób, które chcą zwiedzać obie części Krety.

Wschód czy zachód Krety: porównanie w tabeli

Kreta jest największą grecką wyspą i ma około 260 km długości. Z Heraklionu do Chanii jedzie się główną drogą wzdłuż północnego wybrzeża około dwóch godzin, dlatego wybór regionu w praktyce decyduje o tym, co zobaczysz bez długich przejazdów. Samoloty z Polski lądują najczęściej w Heraklionie, a część lotów obsługuje także lotnisko w Chanii.

Czasy przejazdu są orientacyjne. Autokar organizatora rozwozi turystów do kilku hoteli, więc transfer trwa zwykle dłużej niż przejazd taksówką.

Wschodnia Kreta: Chersonisos, Malia, Agios Nikolaos i Elunda

Wschód Krety to część wyspy najlepiej przygotowana na masową turystykę. Wzdłuż północnego wybrzeża, między Heraklionem a Malią, stoją setki hoteli, od niewielkich obiektów ze śniadaniami po duże kompleksy z basenami, zjeżdżalniami i wyżywieniem All Inclusive. Transfer z lotniska jest krótki, co przy wyjeździe z małymi dziećmi ma duże znaczenie.

Chersonisos i Malia to najbardziej znane kurorty tej części wyspy. W ich centrach działają bary i kluby, które latem przyciągają młodych ludzi. Rodziny częściej wybierają hotele w sąsiednich miejscowościach, takich jak Anissaras, Kato Gouves czy Stalida, gdzie wieczorami jest spokojniej. Plaże są tu przeważnie piaszczyste lub piaszczysto-żwirowe.

Agios Nikolaos i Elunda leżą nad zatoką Mirabello, około godziny jazdy od Heraklionu. To okolica bardziej kameralna, z hotelami wyższej klasy, małymi zatoczkami i spokojnym morzem. Z Elundy i pobliskiej Plaki pływają łodzie na Spinalongę, wysepkę z wenecką twierdzą.

Na wschodzie łatwo też o zwiedzanie. Pałac w Knossos, najważniejsze stanowisko kultury minojskiej, leży zaledwie kilka kilometrów od Heraklionu, a w samym mieście działa Muzeum Archeologiczne z najcenniejszymi znaleziskami z wyspy. Dalej na wschód są Płaskowyż Lasithi oraz plaża Vai z gajem palm daktylowych.

Zachodnia Kreta: Chania, Balos, Falassarna i Elafonisi

Zachód wyspy jest bardziej zielony i górzysty, a zabudowa mniej zwarta niż między Heraklionem a Malią. Wiele osób uważa go za najładniejszą część Krety.

Chania to jedno z najpiękniejszych miast na wyspie, ze starówką, weneckim portem i latarnią morską. Na zachód od miasta ciągnie się pas plaż z miejscowościami Agia Marina, Platanias i Gerani. Plaże są tu długie i piaszczyste, a hoteli przygotowanych na przyjazd rodzin jest sporo. Dalej leżą spokojniejsze Kolimbari i Kissamos.

Największym atutem zachodu są plaże, do których jedzie się na całodniową wycieczkę:

• Balos to laguna na półwyspie Gramvousa z płytką, turkusową wodą. Dociera się tam statkiem z portu w Kissamos albo samochodem drogą szutrową, a ostatni odcinek pokonuje się pieszo.
• Falassarna to długa, piaszczysta plaża na zachodnim wybrzeżu, znana z zachodów słońca.
• Elafonisi słynie z jasnego piasku z różowym odcieniem i płytkiej laguny. Leży na obszarze chronionym, a z Chanii jedzie się tam zwykle półtorej do dwóch godzin.

Z zachodu blisko jest też do wąwozu Samaria w Górach Białych. Całodniowa wędrówka liczy około 16 km i jest możliwa tylko w sezonie, zwykle od maja do października, gdy park jest otwarty dla turystów.

Retimno i Bali: kompromis pośrodku wyspy

Jeśli nie możesz się zdecydować, rozważ środek wyspy. Retimno ma zabytkowe stare miasto z wenecką twierdzą i długą, piaszczystą plażę ciągnącą się na wschód od centrum, przy której stoi wiele hoteli. Z Retimna jest mniej więcej tak samo daleko do Chanii, jak do Heraklionu.

Bali to niewielka miejscowość między Retimnem a Heraklionem, położona nad kilkoma zatoczkami, z zabudową na wzgórzach. Plaże są tu małe, a przy wietrze bywa fala, ale okolica jest malownicza i spokojniejsza niż kurorty wschodu.

Środek wyspy wybierają zwykle osoby, które planują wynająć samochód i w ciągu tygodnia zobaczyć zarówno Knossos, jak i Chanię czy Balos.

Kiedy jechać na Kretę?

Kreta ma jeden z najdłuższych sezonów w Grecji. Czartery z Polski latają tam zwykle od kwietnia lub maja do października. Poniżej orientacyjne wartości dla Heraklionu, oparte na wieloletnich pomiarach; pogoda w konkretnym tygodniu może od nich odbiegać.

• Maj i czerwiec to dobry czas na zwiedzanie i wędrówki, choć w maju morze jest jeszcze chłodne.
• Lipiec i sierpień to szczyt sezonu: najcieplejsza woda, ale też najwyższe ceny i tłok na najsłynniejszych plażach.
• Wrzesień i październik łączą ciepłe morze z mniejszym upałem i niższymi cenami.

Latem na północnym wybrzeżu często wieje meltemi, silny wiatr z północy, przy którym morze bywa wzburzone. Na zachodzie wyspy zimą pada więcej niż na wschodzie, ale w sezonie kąpielowym różnice w pogodzie są niewielkie. Kreta leży w strefie czasowej o godzinę przesuniętej do przodu w stosunku do Polski. O tym, w których miesiącach wycieczki są najtańsze, piszemy w artykule Kiedy najtaniej na wakacje.

Dokumenty, opłata klimatyczna i wynajem auta

Kreta należy do Grecji, czyli do Unii Europejskiej i strefy Schengen, dlatego obywatele Polski wjeżdżają tam na dowód osobisty lub paszport. Według serwisu MSZ „Polak za granicą” dokument musi być ważny w dniu wjazdu i wyjazdu z Grecji. Każde dziecko potrzebuje własnego dokumentu, a aplikacja mObywatel nie zastępuje go za granicą. Więcej piszemy w tekście Dowód czy paszport: dokąd polecisz bez paszportu.

Hotele pobierają opłatę za odporność na kryzys klimatyczny, liczoną za pokój i noc. Od kwietnia do października wynosi ona od 2 do 15 euro, zależnie od kategorii obiektu, i zwykle nie jest wliczona w cenę wycieczki. W publicznej służbie zdrowia działa karta EKUZ, ale MSZ zaleca dodatkowe prywatne ubezpieczenie.

Kretę najwygodniej poznawać samochodem. Polskie prawo jazdy jest honorowane, a wypożyczalnie działają w każdym większym kurorcie. Na górskich drogach trzeba liczyć się z ostrymi zakrętami i wolniejszą jazdą, niż sugeruje mapa.

Jeśli wahasz się między Kretą a inną grecką wyspą, porównaj ją z Rodos, Korfu, Zakynthos i Kos w artykule Która grecka wyspa dla kogo. Aktualne wyjazdy znajdziesz na podstronie wakacje w Grecji. Szykuj Walizkę codziennie sprawdza oferty na stronach organizatorów, a najciekawsze publikuje na stronie głównej i w grupach na Facebooku, osobnych dla każdego z ośmiu lotnisk. Rezerwacja odbywa się bezpośrednio u organizatora wycieczki.

Najczęstsze pytania

Gdzie na Krecie najlepiej jechać z dziećmi?

Rodziny najczęściej wybierają okolice Chersonisos, Anissaras i Gouves na wschodzie albo Agia Marina i Platanias na zachodzie. W obu miejscach są piaszczyste plaże i duży wybór hoteli z basenami, a transfer z lotniska trwa zwykle mniej niż godzinę. Lepiej unikać hoteli w samym centrum Malii, nastawionej na życie nocne.

Które lotnisko na Krecie wybrać: Heraklion czy Chania?

Do Heraklionu lata zwykle najwięcej samolotów z Polski, a lotnisko leży najbliżej wschodnich kurortów. Chania jest wygodniejsza przy hotelach na zachodzie wyspy. Między oboma lotniskami jedzie się około dwóch godzin, dlatego przy wyborze oferty warto sprawdzić, dokąd leci samolot.

Gdzie na Krecie są najpiękniejsze plaże?

Najsłynniejsze plaże leżą na zachodzie wyspy: laguna Balos, Falassarna i Elafonisi. Na wschodzie warto zobaczyć plażę Vai z gajem palmowym oraz zatoczki w okolicy Elundy. Do większości z tych miejsc jedzie się na całodniową wycieczkę.

Czy na Kretę wystarczy dowód osobisty?

Tak. Kreta należy do Grecji, czyli do Unii Europejskiej i strefy Schengen, więc obywatele Polski wjeżdżają tam na ważny dowód osobisty lub paszport. Każde dziecko musi mieć własny dokument, a aplikacja mObywatel nie jest za granicą honorowana.

Kiedy najlepiej jechać na Kretę?

Najlepsze warunki są zwykle w czerwcu i we wrześniu, gdy morze jest ciepłe, a upał mniejszy niż w szczycie lata. Sezon kąpielowy trwa od maja do października, a najcieplejsza woda, około 26°C, jest w sierpniu.