Napiwki w Egipcie i Turcji: komu, kiedy i w jakiej walucie

Napiwki w Egipcie i Turcji nie są obowiązkowe, także w hotelach All Inclusive, ale są tam powszechnym zwyczajem i dla wielu pracowników ważną częścią zarobków. W Egipcie najlepiej dawać je w drobnych banknotach funtów egipskich, a w Turcji w lirach tureckich lub w euro, zawsze gotówką i w banknotach, nie w monetach. Ich wysokość zależy od Ciebie: nie ma tu sztywnych stawek, jest zwyczaj i zasada umiaru.

Czy w hotelu All Inclusive trzeba dawać napiwki?

Nie trzeba. Cena wycieczki obejmuje obsługę, a należyte wykonanie usług, za które zapłaciłeś, nie może zależeć od napiwku. W praktyce jednak w obu krajach napiwek jest oczekiwanym podziękowaniem, zwłaszcza dla osób, z którymi masz codzienny kontakt: pokojówki, kelnerów i barmanów.

W Egipcie zwyczaj ten nazywa się bakszysz i ma szersze znaczenie niż europejski napiwek. To drobna kwota za przysługę, pomoc albo uprzejmość. W Turcji napiwek nosi nazwę bahşiş, a jego rola jest zbliżona do tej, jaką znamy z Polski.

Kilka zasad, które sprawdzają się w obu krajach:

• lepiej dawać regularnie mniejsze kwoty niż raz dużą na koniec pobytu, bo pokojówki i kelnerzy często zmieniają się w trakcie tygodnia,
• napiwek wręczaj osobiście albo zostaw w widocznym miejscu z krótką notatką, żeby nie było wątpliwości, dla kogo jest,
• nie musisz płacić za każdą drobną uprzejmość; MSZ ostrzega, że w Egipcie propozycje pomocy, na przykład zrobienia zdjęcia czy wskazania drogi, często mają podtekst finansowy.

Jeśli dopiero wybierasz rodzaj wyżywienia, przeczytaj nasz poradnik All Inclusive czy obiadokolacje. Napiwki to jeden z kosztów, które warto doliczyć do budżetu niezależnie od wariantu.

Napiwki w Egipcie: zwyczaje i waluta

Walutą Egiptu jest funt egipski (EGP). Na napiwki najwygodniejsze są drobne banknoty funtów, które wymienisz w hotelu, banku albo kantorze. Przyjmowane są też dolary amerykańskie i euro, ale tylko w banknotach. Monet obcych walut nie da się wymienić w banku, więc dla obsługi są bezużyteczne.

Na co zwrócić uwagę:

• limit funtów: według MSZ można wwieźć do Egiptu lub wywieźć z niego najwyżej 5000 funtów egipskich, dlatego funty kupuje się zwykle na miejscu,
• dolary: przy wymianie najlepiej sprawdzają się nowsze, nieuszkodzone banknoty; organizatorzy zalecają dolary wydane w ostatnich latach,
• płatność kartą: bilety wstępu do większości zabytków i atrakcji kupuje się według MSZ wyłącznie kartą, natomiast napiwki daje się gotówką,
• restauracje poza hotelem: rachunek może zawierać doliczoną opłatę za obsługę; sprawdź go, zanim zostawisz dodatkowy napiwek.

W Egipcie drobnego napiwku oczekuje się częściej niż w Turcji, między innymi bagażowi, obsługa toalet przy atrakcjach, kierowcy i przewodnicy. Przyda się więc osobny portfel z drobnymi, z którego nie trzeba wyjmować większych banknotów. Porównanie zimowych kurortów nad Morzem Czerwonym znajdziesz w artykule Egipt zimą: Hurghada, Marsa Alam czy Szarm el-Szejk.

Napiwki w Turcji: zwyczaje i waluta

Walutą Turcji jest lira turecka (TRY). W kurortach Riwiery Tureckiej, takich jak Alanya, Side, Belek czy Kemer, wiele sklepów i usługodawców przyjmuje także euro, a obsługa hoteli zwykle chętnie przyjmuje napiwki w tej walucie. Lira w ostatnich latach wyraźnie traciła na wartości, więc jej kurs przed wyjazdem warto sprawdzić na bieżąco.

Według popularnego anglojęzycznego przewodnika Turkey Travel Planner, przygotowanego przez Toma Brosnahana, autora przewodników po Turcji:

• w restauracjach za odpowiedni uznaje się napiwek rzędu 10-15% rachunku, przy czym część lokali dolicza opłatę za obsługę, która może zastąpić napiwek albo go uzupełnić,
• napiwku zwykle nie da się doliczyć do płatności kartą, dlatego daje się go gotówką, najlepiej bezpośrednio osobie, która Cię obsługiwała,
• osoba otrzymująca napiwek woli najczęściej liry, ale przyjmie też inne waluty, o ile są to banknoty.

To praktyka orientacyjna, a nie obowiązek. W restauracji hotelowej All Inclusive, w której nie dostajesz rachunku, napiwek zostawia się według uznania, na przykład po kolacji przy stoliku albo na koniec pobytu dla kelnera, który obsługiwał Cię najczęściej.

Jeśli dopiero wybierasz miejsce, porównanie regionów znajdziesz w artykule Turcja: Alanya, Side, Belek czy Kemer, a rodzinom z dziećmi polecamy porównanie Turcja czy Egipt z dzieckiem.

Komu i kiedy zostawić napiwek?

Poniższa tabela pokazuje zwyczaje, a nie stawki. Kwota zależy od jakości obsługi, długości pobytu i Twojego budżetu.

Rezydent i wycieczki fakultatywne

Rezydent to przedstawiciel organizatora wycieczki. Pomaga przy przylocie i wylocie, odpowiada na pytania i pośredniczy w sprawach z hotelem. Napiwek mu się nie należy, bo wykonuje swoją pracę na rzecz biura. Jeśli był szczególnie pomocny, najlepszym podziękowaniem jest dobra opinia w ankiecie organizatora.

Wycieczki fakultatywne organizują najczęściej lokalne agencje turystyczne, na warunkach przez nie określonych, a rezydent zwykle przedstawia ich ofertę i program. Na takich wycieczkach napiwek dla przewodnika i kierowcy jest zwyczajem w obu krajach. Często zbiera go jedna osoba od całej grupy pod koniec dnia.

Kilka praktycznych uwag:

• według MSZ niektóre biura i organizatorzy wycieczek w Egipcie przyjmują płatności wyłącznie w gotówce w dolarach amerykańskich, więc zapytaj o formę płatności przy zakupie,
• przy wycieczkach na rafę, quadach czy rejsach napiwku może oczekiwać także załoga lub instruktor,
• wycieczki kupowane od naganiaczy na plaży bywają tańsze, ale nie zawsze dają pewność co do ubezpieczenia, programu i bezpieczeństwa; MSZ ostrzega, że w miejscach turystycznych w Egipcie cudzoziemcy bywają celem oszustów,
• standardowa polisa często nie obejmuje nurkowania, jazdy quadem czy skuterem wodnym, o czym piszemy w artykule Ubezpieczenie turystyczne na wakacje.

Ile pieniędzy na napiwki zabrać?

Na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi, bo napiwek jest gestem, a nie opłatą. Rozsądnie jest z góry ustalić dzienną kwotę na całą rodzinę i trzymać się jej przez cały pobyt. Do budżetu dolicz napiwki na wycieczkach fakultatywnych i podczas transferów.

W praktyce najlepiej sprawdza się zabranie kilkudziesięciu drobnych banknotów euro lub dolarów i wymiana części pieniędzy na walutę lokalną na miejscu. Nie zabieraj monet obcych walut, bo nikt ich nie wymieni. Duże banknoty trzymaj w sejfie hotelowym, a przy sobie miej tylko tyle, ile potrzebujesz na dany dzień.

Szykuj Walizkę codziennie sprawdza oferty na stronach organizatorów wycieczek i publikuje najciekawsze w grupach na Facebooku dla każdego z ośmiu lotnisk. Aktualne wyjazdy znajdziesz też na podstronach wakacje w Egipcie i wakacje w Turcji. Rezerwacja odbywa się bezpośrednio u organizatora.

Najczęstsze pytania

Czy w Egipcie trzeba dawać napiwki w hotelu All Inclusive?

Nie trzeba, bo obsługa jest wliczona w cenę wycieczki. Napiwki, zwane w Egipcie bakszyszem, są jednak powszechnym zwyczajem, szczególnie dla pokojówek, kelnerów, bagażowych oraz przewodników i kierowców na wycieczkach.

W jakiej walucie dawać napiwki w Egipcie?

Najwygodniej w drobnych banknotach funtów egipskich. Przyjmowane są także dolary amerykańskie i euro, ale wyłącznie w banknotach, bo monet obcych walut nie da się wymienić.

W jakiej walucie dawać napiwki w Turcji?

Najlepiej w lirach tureckich, choć w kurortach obsługa chętnie przyjmuje też euro. Napiwek daje się gotówką i w banknotach, bo zwykle nie można go doliczyć do płatności kartą.

Czy rezydentowi daje się napiwek?

Nie. Rezydent jest pracownikiem organizatora wycieczki i nie oczekuje napiwku. Jeśli był szczególnie pomocny, najlepiej docenić go dobrą opinią w ankiecie biura podróży.

Ile wynosi napiwek w restauracji w Turcji?

Według przewodnika Turkey Travel Planner w restauracjach za odpowiedni uznaje się napiwek rzędu 10-15% rachunku. Warto jednak sprawdzić, czy lokal nie doliczył już opłaty za obsługę.